Халыҡ-ара һуҡырҙар көнөндә
13 ноябрь махсус китапхананың уҡыу залында әүҙем уҡыусылар йыйылды. Китапханасылар был мөһим көндөң тарихы тураһында һөйләне.
Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы, XVIII-XIX быуаттарҙағы билдәле француз хәйриәсеһе, педагогы һәм новаторы, тәүге тифлопедагогтарҙың береһе, һуҡырҙар өсөн тәүге уҡыу йорттарын булдырыусы Валентин Гаюиҙың иҫтәлеген мәңгеләштерергә теләп, уның тыуған көнөндә «Халыҡ-ара һуҡырҙар көнөн»билдәләргә ҡарар итә.
Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы, XVIII-XIX быуаттарҙағы билдәле француз хәйриәсеһе, педагогы һәм новаторы, тәүге тифлопедагогтарҙың береһе, һуҡырҙар өсөн тәүге уҡыу йорттарын булдырыусы Валентин Гаюиҙың иҫтәлеген мәңгеләштерергә теләп, уның тыуған көнөндә «Халыҡ-ара һуҡырҙар көнөн»билдәләргә ҡарар итә.
Рәсәйҙә йылдан-йыл һуҡыр һәм насар күреүсе граждандар һаны арта. Бөгөнгө көндә рәсми мәғлүмәттәр буйынса илдә 275 меңдән ашыу һуҡыр һәм насар күреүсе кеше иҫәпләнә. Эш шунда: һуҡырҙарҙың барыһы ла һуҡырҙар йәмғиәтенә мөрәжәғәт итмәй, уларҙың ағзалары һаны буйынса статистика алып барыла, күптәр, мәҫәлән, ғүмер буйына бындай учреждениеларҙың барлығын белмәйенсә йәшәй.
Шуныһы иғтибарға лайыҡ: күреү һәләтен юғалтҡан кешеләр оптимизмды юғалтмай. Уларҙың күбеһе махсус производстволарҙа эшләй. Насар күреүселәр һәм һуҡырҙар араһында бик күп талантлы рәссамдар, скульпторҙар, спортсылар һ.б. бар. Шул уҡ ваҡытта инвалидтарыбыҙҙың хәҙерге йәмғиәттә тулыһынса яраҡлаштырылмауын танырға кәрәк.
Һуңғы йылдарҙа насар күргән һуҡырҙарға ярҙам итеү өсөн дәүләт кимәлендә байтаҡ аҙымдар яһала. «Уңайлы мөхит» федераль маҡсатлы программаһы әҙерләнгән һәм тормошҡа ашырыла. Уның сиктәрендә ҡала урамдарында махсус тауыш сигналдары менән йыһазландырылған светофорҙар барлыҡҡа килә, улар һуҡырҙар өсөн рельефлы-нөктәле шрифт менән эшләнгән таҡталарҙы аңлата; күреү мөмкинлектәре сикләнгән кешеләрҙе социаль-мәҙәни реабилитациялау ысулдары камиллаштырыла, эштең яңы формалары эшләнә.
1745 йылдың 13 ноябрендә Францияла билдәле педагог Валентин Гаюи тыуған. Ул Парижда һәм Петербургта һуҡырҙар өсөн бер-нисә мәктәп һәм предприятиеға нигеҙ һалған. Бөтә донъя һаулыҡ һаҡлау ойошмаһы ҡарары буйынса тап ошо дата Һуҡырҙар көнө булараҡ билдәләнә. Баҡтиһәң, 18 быуатҡа тиклем донъя һуҡырҙар өсөн уҡыу йорттарын белмәгән.
Алып барыусылар, шулай уҡ, Гаюиҙы уҡытыуҙа ҡулланған Брайль шрифты, һуҡыр һәм рельефлы географик карталар өсөн приборҙар, глобустар һәм үҙе уйлап сығарған китаптар тураһында һөйләне.
Китапханасыларҙан ҡунаҡтар 1921 йылда һуҡырлыҡ символы булараҡ барлыҡҡа килгән аҡ таяҡтың тарихын да белә. Улар аҡ төҫкә буялған ябай таяҡтың хәүефһеҙлек гарантияһына әйләнеүе, башҡа үтеп барыусыларҙың иғтибарын йәлеп итергә һәм элекке фотографҡа үҙ-үҙенә ышанысын ҡайтарырға ярҙам итеүе тураһында һөйләнеләр. Шулай уҡ китапхана ҡунаҡтары күреү мөмкинлектәре сикләнгән күренекле кешеләр тураһында ла белде: Гомер, Галилео Галилей, Ванга, Диана Гурцкая. Улар, бер нәмәгә ҡарамаҫтан, иҫ киткес уңыштарға өлгәшә.
Осрашыу барышында мәҙәниәт Министрлығының Республика халыҡ ижады үҙәгенең "Атайсал" мәҙәни үҙәге солисы Юнир Һағынбаев башҡарыуында ҡурайҙың мауыҡтырғыс көйҙәре яңғыраны. Шулай уҡ китапхананың әүҙем уҡыусылары башҡарыуында рус, рәсәй һәм башҡорт шағирҙарының һәм композиторҙарының шиғырҙары һәм йырҙары ишетелде.


Макарим Хусаинович Тухватшин












